2020 yılında tarım sektörü sığınılan liman oldu

Sakarya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Adem Sarı 2020 yılında ülkemiz ekonomisinin oldukça zorlu bir süreçten geçtiğini ve bu yıla damgasını vuran en önemli gelişmenin koronavirüs olduğunu belirtti .

Yönetim Kurulu Başkanı Adem Sarı her riskin bir fırsat yarattığı düşüncesinden hareketle yapılması gerekenler hususunda açıklamalarda bulundu. Başkan Sarı;“Ekonominin krize sürüklendiği, sanayide, hizmetler sektöründe daralmanın en üst seviyelerde olduğu dönemlerde tarım sektörünün sığınılan bir liman olduğunu ifade ederek, pandemi sürecinde tarıma yönelik atılan adımlar ve desteklemeler çok zayıf kaldı. Fakat bütün sıkıntılara rağmen tarım sektöründe çalışanlarımız en iyi savunma hücumdur diyerek canla başla çalışmaya devam ederek sektörde yüzde 5 büyüme sağlandığını belirtti.

 

Başkan Sarı “Tarımın ülkemiz için ne kadar önemli olduğunu her platformda dile getiriyoruz, bundan sonra da dile getirmeye çalışacağız. Konavirüs salgınıyla birlikte sağlık gerekçeleri, ekonomik ve psikolojik gerekçelerle köy hayatına ilgi arttı. Büyük kentlerde yaşayanların bir bölümü kırsala dönerek terk ettikleri topraklarda tarımsal üretim yapmaya başladı. Hizmet sektöründe işçi olarak çalışanlar işsiz kalınca en azından bir bölümü tarımda çalışmaya kendi tarlasına dönerek kısıtlı imkânlarla üretim yapmaya başladı.

Tarımda mazot, gübre, ilaç, elektrik başta olmak üzere yüksek girdi fiyatları, işçilik maliyeti, hayvancılık sektörü için yem ham maddelerindeki dışa bağımlılık ve genel anlamda örgütlenme gibi kronik hale gelen sorunlarımız var. Girdi fiyatları ve maliyetler hızla artarken üretilen tarım ürünlerinin düşük fiyattan satılması nedeniyle üretici para kazanamamaktan şikayet ediyor. Bu sorunların çözüldüğü bir Türkiye’de tarım sektörü büyük zenginlik yaratmış olacaktır

Tarımda kendi kendimize yettiğimiz, hayvancılıkta ithalatın en az olduğu dönemlere geri dönmemiz için yapılması gerekenlerin en başında köye dönüş projelerinin sayısının artırılması gelmektedir. Köylerde yaşam alanları açılmalı, çiftçilik, kooperatifçilik özendirilmelidir. Köylerimizde eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, iletişim gibi hizmetler geliştirilerek altyapılar modernize edilmelidir. Şehirde ne varsa köylerde de bunun altyapısını sağlayacak şekilde hazırlık yapılmalıdır. Kırsalı yaşanır hale getiren, her insan için temel olan hizmetlerden köylerimiz mahrum edilmemeli; vatandaşlarımız köy hayatını seçerek hem kazançlarına hem de huzurlarına kavuşmalıdır.”ifadelerini kullandı.

SAKARYA TICARET BORSASI YÖNETIM KURULU

Adem SARI Yönetim Kurulu Başkanı	Nizamettin SARI Yön. Kurulu Bşk.Yrd.	Ali Fuat ALAYLI Yön. Kur.Sayman Üyesi	Serdar KOÇ Yön. Kurulu Üyesi
Serkan KAYINOVA Yön. Kurulu Üyesi	Ayhan AKMAN Yön. Kurulu Üyesi	Vedat ARSLAN Yön. Kurulu Üyesi

Genel Sekreter Yasemin Arıkan

Meclis Üyeleri

SAKARYA TICARET BORSASI MECLIS ÜYELERI

Avni UÇAR Meclis Başkanı	Yılmaz İBRAHİMBAŞ Meclis Başkan Yard.	Nuri KÖSEOĞLU Meclis Divan Katibi	Adem SARI Meclis Üyesi
Nizamettin SARI Meclis Üyesi	Ali Fuat ALAYLI Meclis Üyesi	Serdar KOÇ Meclis Üyesi	Serkan KAYINOVA Meclis Üyesi
Ayhan AKMAN Meclis Üyesi	Vedat ARSLAN Meclis Üyesi	Levent Ali KOPAL Meclis Üyesi	Kenan AKCAN Meclis Üyesi
Bülent AFYON Meclis Üyesi	Bekir UZTÜRK Meclis Üyesi	Sedat ÖZBAY Meclis Üyesi	Fırat SUNGUR Meclis Üyesi
Recep PULAT Meclis Üyesi	Osman YAVUZ Meclis Üyesi	Halil DEMİRDÖKEN Meclis Üyesi	Yunus KOPSALI Meclis Üyesi

Sakarya Ticaret Borsasi Tarihçesi

19. yüzyil sonu itibariyle Osmanli devletinin en önemli ticaret ve tarim sehirlerinden biri olan Adapazari 20. yüzyila önemli bir ekonomik birikimle girmisti. Ekonomik, sosyo-kültürel ve nüfusu bakimindan idari olarak bagli oldugu sancagin en parlak kenti idi.

 

Adapazari’nin sahibi oldugu ekonomik büyüklük Türkiye’nin kurulan ilk on borsasindan birinin bu kentte kurulmasina vesile olmustur. Sakarya Ticaret Borsasi, Adapazarli tüccar ve ahalisinin zahire hububat ve un alim satimi için, Adapazari Zahire Borsasi adi ile kuruldu. Borsamiz, 10 Recep 1303 (14 Nisan 1886) tarihli Genel Borsalar Nizamnamesine bagli olarak, 18 Nisan 1925 tarihinde kurulmustur.

Un ve Zahire Tüccari Kandirali Hafiz Mustafa-Adapazari Unkapani’nda

 

 

Zahireci Mehmet Niyazi-Adapazari Unkapani’nda

 

18 Nisan 1925 tarihinde Cumhurbaskani Gazi Mustafa kemal ve Bakanlar Kurulu Imzasi ile Adapazari Ticaret ve Zahire Borsasi’nin açilmasi ile ilgili kararname söyleydi;

 

“Adapazari’nda küsadina lüzum görülen Ticaret ve Zahire Borsasi hakkinda ticaret vekâlet-i celilesinin 18/2/341 tarih ve Ticaret Müdüriyeti 37/10447 numrolu tezkiresi ile merbut nizamname icra vekilleri heyetinin 19/2/341 tarihli icraatinda lede’t-tezekkür kambiyo ve esham ve tahvilat muamelatiyla intikal etmek üzere borsalar hakkindaki 2 Nisan 302 tarihli nizamnameye tevfikan Adapazari’nda Ticaret Borsasi küsadi ve sureti merbut tebligat namenin tatbiki karar olunmustur 18/2/341 (18 Nisan 1925)

 

Türkiye reis-i Cumhuru Gazi Mustafa Kemal (Imza)

 

Basvekil ve Müdafaa-i Milliye Vekili (Imza) Adliye Vekili (Imza) Bahriye Vekili (Imza) Dahiliye Vekili (Imza) Hariciye Vekili (Imza) Maliye Vakili (Imza) Naarif Vekili  (Imza)   Nafia Vekili (Imza)  Ziraat Vekili  (Imza) Ticaret Vekili  (Imza) Sihhiye ve Muavenet-i Içtimai Vekili (Imza)”

 

 

Gazi Mustafa Kemal Imzali Adapazari Ticaret Borsasi’nin kurulus kararnamesi

 

Ülkemizin ilk borsalarindan biri olan Adapazari Ticaret Borsasi, Ticaret Bakanliginin 8 Nisan 1925 tarihli yazisi üzerine 18 Nisan 1925 tarihinde Cumhurbaskani Gazi Mustafa Kemal ve kabine üyesi 11 bakanin karari ile kurulmustur.

 

Kuruldugunda Adapazari Ticaret ve Zahire Borsasi’nin tüzügü 22 maddeden olusuyordu.

 

Adapazari Zahire Borsasinda islem yapmak üzere kayit olacak tüccar ve simsarlarin Adapazari Ticaret ve Sanayi Odasi’nda kayitli bulunmalari ve kanuna uygun hareket etmeleri sartti. Borsaya abone olan tüccarlar ancak kendi namlarina muamele yapabilirler abone olmayan tüccarlar ise borsaya giremezlerdi.

 

31 Mayis 1925 tarihli bir karar geregi Adapazari Zahire Borsasinda uygulanmakta olan yönetmeligin Biga ilçesinde kurulacak borsada da uygulanmasi kararlastirilmisti. Türkiye Reis-i Cumhuru Gazi Mustafa Kemal ve bakanlar kurulu karari ile ilgili kararnamede söyle deniliyordu:

 

“19/2/341 tarih ve 1702 numrolu kararnameye zeyildir.

 

Adapazari Zahire Borsasinda tatbik edilmekte olan talimatnamenin Biga kazasinda te’sis olunacak borsada da aynen tatbiki Ticaret Vakalet-i Celilesinin 31/5/341 tarih ve Ticaret müdüriyeti 2624/116 numrolu tezkeresi ile vuku’ bulan teklifi üzerine icra olunmasi hakkinda 31/5/341 tarihli ictimâ’inda tasvip ve kabul olunmustur. 31/5/341 (31 Temmuz 1925)

 

Türkiye Reis-i Cumhuru Gazi Mustafa Kemal (Imza)

 

Basvekil Adliye Vekaleti Vekili Müdafaa-i Milliye Vekili Bahriye Vekaleti Vekili Dahiliye Vekili Hariciye Vekili Maliye Vekaleti Vekili Maarif Vekili Nafia Vekili Ziraat Vekili Ticaret Vekili Sihhiye ve Muavenet-i Içtimaiye Vekili[1]”

 

2 Mayis 1928 tarihinde Adapazari ve Biga borsalari talimatnamelerinin ikinci maddesinde borsa muamelatinin köylere ve civar çiftliklere sümulünü ifade etmek üzere: “Zahire Borsasi bulmayan çiftlik ve köylerde zahire ve hububat ve un alanlar aldiklari malin cins ve fiyatini bir beyanname ile borsa encümenine bildirecektir.” Denilmekteydi. Bu durum islemlerin gerçeklesmesinde zorluk çikarttigi gibi bir yarari da bulunmuyordu. Borsa muamelatinin köyleri kapsamasi borsalar için bir gaye olmadigi cihetle degistirilmesi kararlastirilmisti.

 

1925 yilinda borsa faaliyete girdigi ilk yil 3836 lira 17 kurus gelir elde etmisti. Giderleri ise 3697 lira 18 kurustu. Bu dönemde ticaret Borsasi Ticaret Odasinin en büyük gelir kalemi idi.

 

1929 yilindaki dünya ekonomik buhrani Türkiye’yi de etkilemisti. Devlet pek çok alanda tedbirler almak yoluna gitmis bu durumda pek çok ticaret Borsasi da etkilenmisti. 12 Aralik 1931 tarihinde Adapazari Ticaret ve Zahire Borsasi lagvedilerek para ve esyalarini Adapazari Ticaret ve Sanayi Odasina devredilmisti.

 

 

Adapazari ve Izmit Ticaret ve Zahire borsalarinin lagvedilmesi.

 

Ikinci Dünya Savasi bittikten sonra Türkiye için ekonomik gelismeler daha da olumlu bir havaya girmisti. 1954 yilinda il olan Sakarya’da ticaret Borsasinin kurulmasi elzem durumda idi. Nihayetinde Sakarya Ticaret Borsasi, ilimizdeki tarim ürünlerinin ticaretini yapan tacirlerin tesebbüsü neticesinde Ticaret Bakanligi’nin 18 Subat 1957 tarihli onayi ile 19 Subat 1957 tarihinde tekrar kurulmus, 15 Nisan 1957 günü faaliyete geçmistir. Adapazari Ticaret Borsasi bu dönemde 215 üye ile 5 meslek komitesine sahipti. Bu teskilat, çesitli meslek dallarindaki üyeleriyle, ilin ticarî yasamina canlilik kazandirmistir.

 

1957 yilinda Adapazari Süpürge Borsasi da faaliyetine baslamistir. 16 Eylül 1965 tarihinde ise Adapazari Ticaret Borsasi, toptan patates pazari kurdu. Bu pazarda, patatesten baska, sogan, kabak ve süpürge teli alinip, satilacakti.

 

 

Sakarya Ticaret Borsasi’nin ikinci kurulus belgesi

 

Sakarya Ticaret Borsasi, 1957 yilinda Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasi’nin mali olan bir binada hizmet vermeye baslamistir. Daha sonralari Adapazari Belediyesi’ne ait otobüs garajinin arkasinda bulunan 5 dönümlük arsayi kiralayarak 5 dönümlük arsada kendi imkânlari ile patates, sogan ve kabak çekirdegi yapan esnaf ve müstahsiller için dükkanlar tesis eserek Borsa içi alim satima geçmistir.

 

1977 yilinda Erenler ’de Patates Üretim ve Tüketim Kooperatifi’nin Borsa ile anlasmali Patates Hali’ni yapmasi ile garajlardaki esnaf buraya nakledilmis ve Borsa’nin dükkanlarida süpürge imalatçilarina kiraya verilerek süpürge otu Borsa içi alim-satima alinmistir. Böylece Borsamiz hem patates, sogan ve kabakta hem de süpürge otunda salon alim-satimina geçmistir. Ancak 3 adet binanin yeterli olmamasi neticesinde 1975 yilinda Erenler Patates Hali’nde 4 adet dükkânimiz üzerine insaat yapilarak büro kapsami buraya getirilmistir. Borsamiz 1999 yilina kadar faaliyetine ayni yerde devam etmistir.1992 yilinda, hükümetimizin borsalara gerekli önemi vermesi ve borsalarin faydasinin anlasilmasi neticesinde 164 sayili Borsalarin müteselsil sorumlulugu ile ilgili tebligin çikmasindan sonra kapasitemiz % 100 artmis ve yeni bir borsa alani yapilmasi ihtiyaci dogmustur.

 

Yine Borsamiz kendi imkânlari ile Tekeler Mahallesi Çevre Yolu’nda 30 dönüm arazi satin alarak,3 adet bina, alim-satim salonlari, sosyal tesisler ile 132 dükkânlik Zahireciler ve Süpürgeciler Sitesi insaatina baslamistir. Bu insaat 4 sene gibi kisa bir zaman içerisinde tamamlanmis ve Borsamiz 19 Nisan 1999 tarihinde Erenler’ de bulunan idare binasini mevcut yere naklederek faaliyete geçmistir. Tekeler Mahallesi Çevre Yolu üzerinde bulunan tesislerinde süpürge otunun borsa içi alim-satimini gerçeklestirmektedir.