ENFLASYONU YENMENİN BİR AYAĞI TARIMDI

ENFLASYONU YENMENİN BİR AYAĞI TARIMDI
Hamdi Şenoğlu
Ziraat Yüksek Mühendisi
Ülkemiz yapılan yanlışlıklarmı?, Yoksa dünya konjektöründe oluşumuzdanmı?

Büyük bir enflasyonla karşı karşıyayız. Ülkemiz fakirleşmeye gidiyor Hızlı bir şekilde yanlışlardan dönmelidir. Ülkede enflasyon sadece para politikası ile düzelmez. Üretimi çoğaltmazsak, ihracatımızı artırmazsak, ithalatımızı zorunlu ihtiyaçlar dışında azaltmassak . Kim ne anlatırsa anlatsın gördük işte. Bu mevsimde yediğimiz sebze ,meyve fiyatlarını, ekmek simit fiyatlarını durduramıyoruz. İşin kötüsü ÜRETEN MEMNUN DEĞİL TÜKETEN MEMNUN DEĞİL.Aradaki para kazananlarda kazanamıyoruz deyip duruyorlar. Birileri yalan söylüyor.
Gelelim Tarım ürünlerinin pahalılık sebeblerine; Tarım ürünlerinin fiyatını belirleyen faktörlere GİRDİLERİN (gübre, tohum, mazot, elektrik, bitki koruma ilacı,tarım makineleri vb.)yüksekliği ve tutarsızlığıdır. İkinci sebep ÜRETTİĞİMİZİ DEĞERİNDE SATAMAMAKTIR. Yani PAZARLAMADA ÇEKTİĞİMİZ SIKINTILARDIR. Hal yasasındaki eksiklikler, marketlerde ve pazarlarda fiyat istikrarın sağlanamaması, Afetlerde Tarım sigortasının tam oturmaması, nakliyelerin pahalı olması, işçilik giderlerinin yüksek olmasıdır. Örümcek ağı teorisinide etkisiz hale getirecek bir çalışma olmadığından Fiyatlarda istkrarsızlık başını alıp gidiyor. Tabiki sonuçta kaçınılmaz oluyor.
Devlet ülke çiftçisine damızlık temini, piyasaya ürün isthsali, entansif tarımı göstermek için ,üretim planlamasına yardımcı olsun diye kurduğu KİT leri 1985 yıllarında hükümet programına alıpta uygulamaya koyduğu ÖZELLİŞTİRME çalışmaları piyasada bekleneni vermedi. Zarar ediyoruz deyip elinden değerinin altında çıkarmasıda ayrı bir zarar yazdı. Güya devletin vergi geliri artacak ,yolsuzluklar önlenecekti Kırk yıldır uygulanan bu süreçte ekonomik krizler yaşandı dış ülkelerden aldığımız damızlıklara ödediğimiz paralar çok yüksekti. Ülkemize pahalıya mal oldu.

Ülkemizde 1923 yılı 1980 lerin başına kadar devlet tarım sektörüne girdi temin edebilmesi,ürettiğini değerlendirmesi için bir sürü KİT ler oluşturdular.Bütün gaye çiftçinin elini güçlendirerek ülke ekonomisine katkı sağlamaktı.TİGEM, İGSAJ, YEMSAN, TZDK, TÜGSAŞ, GİBİ GİRDİ SAĞLAYAN KURULUŞLARI,Kredi destek amaçlı içinde Ziraat Bankası,Tarım kredi Kuruluşlarını devreye soktular.Destek amaçlıda ürettiğini değerlendirmek için EBK,TMO, ÇAYKUR,TEKEL, ŞEKER SANAYİ, SEK gibi KİT leri oluşturdular.Bunları Kooparatif ve birlikleri ileFisko birlik,Tariş, Ant birlik,gül birliği,Trakya birlik,Çukurova birliklerle üreticinin eli güçlrendirilmiş ekonomiye büyük katkı saağlanmıştır.Bu çalışmalar 1980 lerin başına kadar sürmüş maalesef daha sonraları Özelliştirme kapsamında büyük kısmı elden çıkmıştır.. Ülkemiz bu yıllardan sonra Tarım ürünlerinde ithalatı yıldan yıla artmıştır.Üreticimiz hakettiği desteği alamadığı için istihsalde sorun yaşamaya başladık.Kendi çiftçimize vereceğimiz desteği dış alımla dış ülkelerin çiftçilerine yapmış olduk.Demekki bir yerde yanlış yapıyoruz.
Yapılan Özelliştirmeler den elde edilen gelirlerde çarpıklıklar gözlendi,elde edilen gelir çiftçiye yönelik kullanılamadı.Birkaç örnek vereyim;
1995 yılında ETB Kurumunun 100 Da Ankara kombinasının satışı.GİMAT adlı kooparitife 22,3 milyon dolara satıldı.Güya kooparitif üretime devam edecekti.Kooparatifi fesh ettiler.Şirket kurup devrettiler.Şiekette hemen 50 Da kısmını MİGROSA 126 MİLYON DOLARA SATTILAR,Bugünkü ANKAMALL ın bulunduğu alan.Geri kalan kısımda bir Alman şirketine 100 milyon dolara sattılar.Özetlersek Devlet zarar ediyorum dedi elden 22,3 milyon dolara sattı.Alanlar 226 milyon dolara sattılar.ŞİMDİ DEVLET KARMI Etmiş oldu.Bu Bir örnek diğerleride aynı anlayışla elden gitti.İşsizlikmi çözüldü,yoksa arttımı anlayamadık.
Tohumculukta kırılma noktamız.1984 te dünya bankası ile yapılan sözleşmeyle tohumluk girişinin serbest olmasıdydı.Tigemin yetkileri sınırlandırıldı.31,10,2016 tarihinde 5553 saılı TOHUMCULUK kanunu işin tuzu biberi oldu.Hibrit tohumların girişi.ve daha sonra Hibrit tohum dışında desteklerin kesilmesiydi.Son pandemide gördük tohumculukta dışa bağımlı olmanın sonuçlarını.
Bütün bunların yanında Tarımdan gelir sağlamak istiyorsak.Ülkemiz için can suyu olan tarımın mutlaka düzgün bir yapıya kavuşması gerekir.
Mutlaka yapılması gerekenlere bir göz atarsak;
Tarım topraklarının imardan ayrılması
Toplulaştırmanın bitirilmesi
Kooperatif ve birliklerin güçlendirilmesi
Pazarlamanın koop,birlik,çiftçi örgütleri ile koordineli olması
Üreticinin finans sorunu çözülmeli
Tarımsal eğitimin güçlenmesi,Fakülte çoğaaltmakla olmaayacağı görüldü,nitelikli okulların uygulamalı olarak desteklenmesi
Belediyelerin mutlaka bölgelerinde tarımsal kuruluşlarla ortak bir çatı oluşturulması starejik planların yapılması
BÜTÜN BUNLAR TARIM BAKANLIĞI GÖLGESİNDE ÜLKEDE PLANLI ÜRETİMİN OLUŞTURULMASIDIR.