17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçerken, Sakarya Akademik Meslek Örgütleri Birliği (SAMÖB), olası depremlere karşı hazırlıkların hızlandırılması çağrısında bulundu.

SAMÖB tarafından yapılan açıklamada, 17 Ağustos’un yalnızca geçmişte yaşanan büyük yıkımın hatırlandığı bir tarih olmaması gerektiği belirtilerek, “Asıl sorumluluğumuz, bir sonraki depremde aynı acıların yeniden yaşanmaması için bugünden harekete geçmektir” denildi.

Birlik, deprem riskinin azaltılmasının yalnızca deprem dönemlerinde gündeme gelen bir konu olmaktan çıkarılarak Sakarya’nın temel yönetim politikalarından biri haline getirilmesi gerektiğini vurguladı.

10 maddelik deprem eylem çağrısı

SAMÖB, Sakarya’daki merkezi ve yerel yönetimler, kamu kurumları, üniversiteler, meslek örgütleri ve tüm şehir paydaşlarına 10 maddelik çağrıda bulundu.

1- Yapı stoku envanteri tamamlanmalı

Sakarya’nın ilçe, mahalle ve yapı bazında güncel ve bilimsel verilere dayanan yapı stoku envanterinin tamamlanması gerektiği belirtildi. Riskli yapıların belirlenerek özellikle 1999 öncesinde inşa edilen binaların yapı yaşı, taşıyıcı sistemi, zemin koşulları ve deprem performansı gibi kriterler üzerinden değerlendirilmesi istendi.

2- Riskli yapılar önceliklendirilerek dönüştürülmeli

Tüm yapıların aynı anda dönüştürülmesinin ekonomik açıdan mümkün olmayabileceğine dikkat çeken SAMÖB, bilimsel kriterlere dayalı bir risk önceliklendirme sistemi kurulmasını istedi. Can ve mal güvenliği açısından en yüksek risk taşıyan yapıların belirlenerek müdahale sırasının şeffaf şekilde açıklanması çağrısında bulunuldu.

3- Güçlendirme mi, dönüşüm mü? Bilimsel karar verilmeli

Birlik, her riskli yapı için tek çözümün kentsel dönüşüm olmadığını vurguladı. Teknik olarak mümkün ve ekonomik açıdan uygulanabilir yapılarda güçlendirme, gerekli durumlarda ise yeniden yapım veya kentsel dönüşüm seçeneklerinin değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamada, “Güçlendirme hayat kurtarır” vurgusu yapılarak bilimsel esaslara uygun güçlendirme uygulamalarının mevcut yapıların güvenliğini artırabilecek önemli mühendislik çözümlerinden biri olduğu belirtildi.

4- Kentsel dönüşüm ada ve bölge ölçeğinde yapılmalı

Parsel bazlı ve yalnızca bina yenilemeye odaklanan dönüşüm anlayışı yerine; zemin, yapı, ulaşım, altyapı, sosyal donatı ve afet toplanma alanlarını birlikte ele alan alan bazlı dönüşüm modellerinin geliştirilmesi istendi.

SAMÖB, kentsel dönüşümün önceliğinin ekonomik kazanım değil, can güvenliğinin sağlanması ve depreme dirençli, yaşanabilir sosyal şehirler oluşturulması olması gerektiğini vurguladı.

5- Zemin ve imar gerçekleri birlikte değerlendirilmeli

Sakarya’da deprem güvenliğinin yalnızca yapı mühendisliğiyle sınırlı olmadığı belirtilerek zemin özellikleri, sıvılaşma riski, faylara ilişkin güncel bilimsel veriler ve yerleşim kararlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

6- Kamu binaları ve kritik altyapılar denetlenmeli

Hastaneler, okullar, itfaiye binaları, kamu hizmet yapıları, enerji ve su altyapısı, köprüler, ulaşım bağlantıları ile diğer kritik tesislerin deprem güvenliğinin düzenli olarak değerlendirilmesi çağrısı yapıldı.

SAMÖB, deprem sonrasında yalnızca binaların ayakta kalmasının değil, şehrin çalışmaya devam edebilmesinin de hayati önem taşıdığını belirtti.

7- Ulaşım ve toplanma alanları şimdiden planlanmalı

Olası bir deprem sonrasında ambulans, itfaiye ve arama-kurtarma ekiplerinin şehre ulaşabilmesi için alternatif ulaşım güzergâhları ve acil müdahale yollarının belirlenmesi gerektiği kaydedildi.

Toplanma alanları, geçici barınma alanları ve lojistik merkezlerin de afet öncesinde belirlenerek düzenli şekilde güncellenmesi istendi.

8- Sakarya’nın deprem politikası şeffaf olmalı

Deprem risk tespitleri, dönüşüm programları, öncelik sıralamaları ve gerçekleştirilen çalışmaların mümkün olduğunca kamuoyuyla paylaşılması gerektiği belirtildi.

Vatandaşların yaşadığı binanın ve mahallenin risk durumunu kolayca öğrenebilmesinin sağlanması çağrısı yapıldı.

9- Akademik meslek örgütleri sürecin aktif paydaşı olmalı

SAMÖB, belediyeler, kamu kurumları, üniversiteler ve meslek örgütleri arasında sürekli çalışacak bir “Sakarya Deprem ve Kent Güvenliği Platformu” kurulmasını önerdi.

Platformun düzenli olarak toplanması, kararlar üretmesi ve bunları kamuoyuna rapor olarak sunmasının önemli katkı sağlayacağı ifade edildi.

10- Ölçülebilir deprem eylem planı hazırlanmalı

SAMÖB, “Deprem konusunda çalışmalar yapıyoruz” demenin artık yeterli olmadığını belirterek Sakarya için ölçülebilir bir deprem eylem planı hazırlanmasını istedi.

Hazırlanacak planda hangi bölgede, hangi yapılar için, hangi tarihte, hangi kurum tarafından, hangi kaynak ve yöntemle çalışma yapılacağının açıkça belirtilmesi ve yıllık hedeflerin kamuoyuyla paylaşılması çağrısı yapıldı.

“Hazırlıksız yakalandık deme lüksümüz yok”

Açıklamanın sonunda 17 Ağustos 1999 depreminin Sakarya’ya çok ağır bir bedel ödettiği hatırlatılarak bugün bilim, teknoloji, mühendislik bilgisi, üniversiteler ve güçlü meslek örgütleri birikiminin bulunduğu belirtildi.

SAMÖB, “Artık hazırlıksız yakalandık deme lüksümüz yoktur” mesajı verdi.

Birlik, bir sonraki depremin önlenemeyebileceğini ancak riskli yapıların önceden tespit edilip güçlendirilebileceğini veya dönüştürülebileceğini belirterek Sakarya’nın depreme dirençli hale getirilebileceğini vurguladı.

Açıklama, tüm kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, siyasi partiler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve Sakarya halkına ortak akılla hareket etme çağrısıyla sona erdi.

SAMÖB, “Mesele herhangi bir kurumun ya da siyasi görüşün meselesi değildir. Mesele Sakarya’dır. Mesele insan hayatıdır” ifadeleriyle tüm paydaşları depreme dirençli bir Sakarya için birlikte hareket etmeye davet etti.