MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASINDAN BAYRAM TRAFİĞİ HAKKINDA BASIN AÇIKLAMASI

CAN VE MAL KAYIPLARI YAŞANMAYAN BİR BAYRAM İÇİN SÜRÜCÜLER KURALLARA
UYMALI, YETKİLİLER KURALLARI UYGULAMAK İÇİN DAHA ÖZENLİ ÇALIŞMALIDIR.

Bayram nedeni ile yola çıkan sürücülerimizi kurallara uymaya, yetkilileri de göreve
çağırıyoruz! Lütfen kazaların önlenmesi için daha fazla özen ve dikkatli olalım.
16 Haziran’da başlayacak olan bayram tatili için 15 Haziran gününden itibaren trafikte
yoğunluğun ve tehlikenin artacağı bir haftaya girmiş olacağız. Maalesef bayram tatili
süresince trafik yoğunluğu artışına paralel olarak trafik kazaları da artmakta, her yıl binlerce
insanımız bu kazalar neticesinde hayatını kaybetmektedir. Bu durum bayram tatili öncesinde
yola çıkmadan sürücülerin ve yetkililerin alması gereken önlemler ve dikkat edilmesi gereken
konuların önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Bayram tatili ile birlikte trafik kazaları açısından riskli günlere giriyoruz. 2023 yılında yaşanan
1.314.136 kazada TÜİK istatistiklerine göre kusurların %88,9unun sürücü, %9,0'ının yaya,
%1,1'inin taşıt, %0,6sının yolcu ve %0,3ünün yol kaynaklı olduğu görüldü.
Ülkemiz karayolu ağında 2023 yılında ölümlü yaralanmalı trafik kazasına karışan toplam 389
bin 362 taşıtın %48,5&i otomobil, %23,8i motosiklet, %14,0ı kamyonet, %2,4ü minibüs,
%2,3ü bisiklet, %2,3ü çekici, %1,9u kamyon, %1,7si otobüs, %0,8i traktör ve %2,4ü diğer
taşıtlardan oluştu.
İnsana bağlı trafik kazalarının sebepleri arasında başta gelen hususlar; aşırı hız, hatalı
sollama, direksiyon başında uyuma ve emniyet kemeri takılmamasıdır.
Ölümlü kazalarda emniyet kemeri kullananların % 24`ü hiç zarar görmeden kazayı
atlatmakta, emniyet kemeri kullanmayanlarda bu oran % 6`ya kadar düşmektedir. Emniyet
kemeri kullanımının zorunlu olduğu ülkelerde ölüm ve yaralanma oranları, kullanımın zorunlu
olmadığı ülkelere göre % 40 daha az olmaktadır.
TRAFİK KAZALARINI EN AZA İNDİRMEK İÇİN:
Araç Bakım ve Periyodik Muayeneleri zamanında yapılmalıdır
Kazalara sebep olan araç arızalarının önlenmesi için araç bakımlarının ve periyodik
muayenelerinin zamanında yapılması gerekir. Araçların fren, balata, lastik, ön takım, elektrik
sistemi, hidrolik sistemi, motor yağı, anti friz vb. konularındaki bakımları da yetkili servislerde
mutlaka yapılmalıdır.
Frenler: Araçların fren bakımları son derece önemli bir husustur. Çünkü bayramlarda yolcu
sayısı ve yükü artmaktadır. Araçta taşınabilecek yolcu ve yük miktarı aracın belgesindeki
değeri geçmemelidir. Gereğinden fazla yük aracın sürüş kararlılığını etkiler, fren mesafesini
aşırı uzatır.
Sürücünün günlük kullanımından daha ağır olan aracını yüksek hızlarda kullanması, frenlerin
ısınmasına ve fren mesafesinin artmasına neden olur.
Ağırlık merkezinin yükselmesinden dolayı sürüş kararlılığının bozulacağını bilmeyen sürücüler
kaza yapabilmektedirler. Fren bakımlarında disk fren balatası değişmiş araçlarda, trafiğin
olmadığı bir boş yerde 4 – 5 kez tam fren yapılmalı, varsa fren zayıflığı tespit edilmelidir.

Lastikler: 6 yıldan yaşlı lastikler teknik özelliklerinden çok şey kaybeder, fren mesafesini
uzayacağı unutulmamalıdır.
Takip Mesafesi: Yüklü araç sürücüsünün önündeki araçla arasındaki takip mesafesini günlük
kullanımına kıyasla artırması gereklidir. Yüklü araç sürücüsünün alışılmıştan daha yüksek ayak
kuvveti ile frene basması gerekecektir.
Yasal hız sınırına uyulmalıdır.
Hafif Ticari Araçlarda (Minivan, Van, Panelvan) yasal hız sınırının otomobillerden daha düşük
(örneğin bölünmüş yollarda 110km/h) olduğu unutulmamalıdır. Sürücüler araç kullanırken
hiçbir surette cep telefonu kullanmamalı, yola odaklanma konusunun vücut koordinasyonun
ayrılmaz bir güvenlik konusu olduğu unutulmamalıdır. Otoyollarda artırılan yasal hız sınırları
sebebi ile dikkatli ve tedbirli araç kullanımı can güvenliği için son derece önemlidir.
Emniyet Kemeri: Ön ve arka koltuklarda emniyet kemeri mutlaka takılmalı. Şehirlerarası
otobüslerde de yolcular emniyet kemeri takmalıdır. Çarpışma sırasında tüm yolculara etkiyen
ve yolcunun ağırlığının 20-30 katına kadar çıkabilen atalet kuvveti, yolcuları koltuktan
fırlatmaya çalışırken sadece emniyet kemeri onları koltuğa ve hayata bağlar.
İnsan faktörü nedeniyle meydana gelebilecek trafik kazalarını en aza indirmek için bayram
tatilinde şehir dışına çıkacak sürücülerin emniyet kemeri takmaları, hız sınırına uymaları,
yorgun, uykusuz ve alkollü araç kullanmamaları ve hatalı sollama yapmamaları gerekir.
Yayalarımızın da yollardaki seyahatleri sırasında trafiğe ve trafik kurallarına azami dikkat
etmesi çok önemlidir, özellikle yoldan karşıya geçişlerde ve karanlık yollarda bu dikkat daha
da önemlidir. Yolculuk öncesi iyi uyunarak ve mutlaka dinlenmiş olarak yola çıkılmalı, 2 saatte
bir kısa süreli de olsa mola verilerek dinlenilmeli ve ideal olanı 6 saat, maksimum 8 saat araç
kullanılmalıdır.
Araçlarımızdaki ekipmanlar eksiksiz olmalıdır
Araçlarınızdaki ilk yardım çantası, üçgen reflektör, yangın söndürme cihazı gibi önem arz
eden ekipmanların yola çıkmadan önce tam ve eksiksiz olduğu kontrol edilmelidir.
Yollarımızdaki yönlendirme levhaları ve uyarılara dikkat edilmelidir
Yeni yol yapımı ve yol tadilatlarındaki ikazların yeterli olmaması nedeniyle üzücü kazaların
meydana geldiği bir gerçektir. Bu kısımlardaki uyarıcı ve ikaz levhalarının eksiksiz bir şekilde
konulması ve dış etkenlerden (rüzgar, kar, yağmur, insan müdahalesi vb.) etkilenmeyecek
şekilde sabitlenmesi gerekmektedir.
Yol bakım ekipleri bayramda olabilecek üzücü kazaların sonuçlarını; ilk yardım ekipleri ise can
kayıplarını en aza indirmek için trafiğin yoğun olacağı bayram tatilinin başladığı ilk ve son
günlerinde hazır beklemelidirler.
Ne yazık ki bölünmüş yollar ve otoyollarımızda “şerit disiplini” uygulanmamakta ve
denetlenmemektedir. Otomobiller dâhil, otoyollarda şeritler boşken en sağdan gitmek
zorunludur. Orta şeridi işgal etmek veya orta şerit işgal edilmiş düşüncesiyle sağ şeritten
geçmek kesinlikle yasaktır. Sol şerit sürekli olarak kullanılmamalıdır. Bu şerit yalnızca önceki

aracı sollamak için kullanılır.  Sol şeritteyken öndeki aracı selektörle taciz etmek
yasaktır.
LPG’li araçların teknik denetimi
LPG’li araçların bakım ve kontrolü, yollardaki güvenliğimiz açısından son derece önem teşkil
etmektedir. Maalesef Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 23 Haziran 2017 tarihli Resmi
Gazete’de yayınladığı yönetmelikle birlikte; LPG’li araçlar için “Gaz Sızdırmazlık Raporu”
aranması zorunluluğunu tamamen ortadan kaldırılmıştır. Söz konusu uygulama sonucu
uzman mühendislerin istihdam edildiği, standartlara uygun dönüşüm yapan yetkili firmalar
piyasadan silinmeye, kayıt dışı, yetkisiz, niteliksiz, bünyesinde uzman bulundurmayan,
standart dışı malzemenin kullanıldığı, kontrolsüz firmalar piyasaya tekrar hâkim olmaya,
halkın can ve mal güvenliği yeniden ciddi bir şekilde tehdide maruz kalmaya başlamıştır.
Söz konusu denetimlerin kaldırıldığı bu ortamda sürücüler LPG’li araçlarını 6 ayda bir veya
10.000 km’de bir mutlaka bakıma sokmalı, LPG’li araç sürücüleri, muayene sonrası
araçlarından gaz kokusu gelmesi durumunda sızdırmazlık kontrolü yaptırmalıdırlar. Bu
konuda Odamızdan ücretsiz bilgi ve destek alabilirler.

Yaşanan kazalar yasal denetim ve mevzuat eksikliklerinin yanı sıra siyasal iktidarın her alanda
olduğu gibi bu alanda da mühendislik hizmetlerini devre dışı bırakması, uzman kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yapmamasının sonuçlarıdır.
Kazaları en aza indirmek için sürücülerimiz uyarılarımızı mutlaka dikkate almalıdır. Sürücü ve
yayaların dikkat etmesi gereken hususlarla birlikte, ilgili makamlar da gerekli önlemleri alarak
yurttaşlarımıza güvenli bir yolculuk sağlamak için azami özen göstermelidir.
Sonuç olarak; vatandaşlarımızın bayram trafiğinde dikkatli araç kullanmalarını, kurallara
mutlaka uymalarını, ilgili makamlarca gerekli önlemlerin alınmasını diler, bütün
yurttaşlarımızın bayramını kutlar kazasız, güvenli yolculuklar dileriz.

Olgun ÖZDEMİR
TMMOB Makina Mühendisleri Odası
Sakarya İl Temsilciliği Yürütme Kurulu Başkanı