Dijital Medya ve Yapay Zekâ Çağında Telif Hakları Kapsamlı Şekilde Ele Alındı

Dijital Medya ve Yapay Zekâ Çağında Telif Hakları Kapsamlı Şekilde Ele Alındı
İstanbul Ticaret Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen Ulusal Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu’nda; yapay zekâ, dijitalleşme ve içerik üretimi ekseninde telif haklarının geleceği çok boyutlu şekilde ele alındı. Akademi, medya ve sektör temsilcileri, dijital dönüşümün ortaya çıkardığı yeni riskleri ve çözüm önerilerini kapsamlı biçimde değerlendirdi.
İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi ve Hukuk Fakültesi ile Telif Hakları Derneği iş birliği ile düzenlenen “Ulusal Dijital Medya ve Telif Hakları Sempozyumu”, akademi, medya ve sektör temsilcilerini aynı platformda buluşturdu. Yapay zekâ, dijitalleşme ve içerik üretimi ekseninde telif haklarının geleceğinin ele alındığı sempozyuma; İstanbul Ticaret Odası Meclis Başkanı Dr. Erhan Erken, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hanifi Parlar, Telif Hakları Derneği Başkanı Cafer Vayni, Genel Sekreter Erdal Cesar, fakülte dekanları, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Sempozyumda hukuk, gazetecilik, medya ve reklam sektörleri çok yönlü değerlendirmelerle masaya yatırıldı.
AÇILIŞTA TELİF HAKLARI VE DİJİTAL DÖNÜŞÜM VURGUSU
Sempozyumun açılış konuşmasında Dr. Erhan Erken, dijital çağda bilgiye erişimin kolaylaşmasının içerik üretimini artırırken, bu durumun telif hakları açısından yeni sorunları da beraberinde getirdiğini ifade etti. İçerik üreticilerinin emeğinin korunmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Dr. Erken, özellikle dijital platformlar karşısında üreticilerin haklarının güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Cafer Vayni ise konuşmasında, telif haklarının yalnızca hukuki bir mesele değil aynı zamanda kültürel ve ekonomik bir değer olduğunu belirtti. Yapay zekâ ile birlikte içerik üretim süreçlerinin değiştiğini ifade eden Vayni, mevcut telif sistemlerinin bu dönüşüme uyum sağlamakta zorlandığını dile getirdi.
BİRİNCİ OTURUMDA TELİF HAKLARI ÖZEL HUKUK BOYUTUYLA ELE ALINDI
“Özel Hukuk Yönünden Telif Hakları” başlıklı ilk oturum, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’in başkanlığında gerçekleştirildi. Oturumda konuşan İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şaban Kayıhan, telif hakkının fikrin kendisini değil, ifade ediliş biçimini koruduğunu vurgulayarak, yapay zekânın mevcut hukuk sisteminde henüz hak sahibi olarak kabul edilmediğini ifade etti.
Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Bilişim Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Dr. Muhammed Furkan Akıncı, yapay zekâ sistemlerinin özellikle haber içerikleriyle eğitilmesinin telif hukuku açısından önemli tartışmalar doğurduğunu belirterek, çoğaltma hakkı ve lisanslama süreçlerinin bu alanda belirleyici olacağını dile getirdi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi M. Fatih Cengil ise Alman Federal Mahkemesi’nin Birkenstock kararı üzerinden eser ile tasarım ayrımını değerlendirerek, her tasarımın telif koruması kapsamında değerlendirilemeyeceğini ve eser niteliği için özgünlük şartının belirleyici olduğunu ifade etti.
İKİNCİ OTURUMDA DİJİTAL MEDYADA TELİF VE SEKTÖREL DÖNÜŞÜM ELE ALINDI
İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Medya ve İletişim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Gözde Sunal’ın oturum başkanlığını yaptığı ikinci oturumda, dijital medya ekosisteminde telif hakları sektör temsilcilerinin değerlendirmeleriyle ele alındı. Demirören Medya Dijital Mecralar Grup Direktörü Deniz Ayas, dijital mecralarda içerik dolaşımının hızlanmasının telif ihlallerini artırdığını ve platformların içerik üzerindeki belirleyici rolünün her geçen gün güçlendiğini vurguladı. İçeriğin kaynağının giderek görünmez hale geldiğini belirten Ayas, bu durumun medya kuruluşlarının ürettiği değerin karşılığını almasını zorlaştırdığını ifade etti.
Anadolu Ajansı Yurtiçi Pazarlama ve İş Geliştirme Direktörü Fatih Uysan ise haber içeriklerinin izinsiz kullanımının medya kuruluşları açısından ciddi bir ekonomik kayıp oluşturduğunu belirterek, dijital ortamda içerik takibinin artık zorunluluk haline geldiğini ifade etti. Ekonomi Gazetecileri Derneği Başkanı Hasan Arslan, telif meselesinin yalnızca hukuki bir konu olmadığını, aynı zamanda güçlü bir ekonomik paylaşım sorunu olduğunu vurguladı. Dijital platformların reklam gelirlerinin büyük bölümünü topladığını belirten Arslan, içerik üreticilerinin bu gelirden yeterli pay alamadığını ifade etti.

Habertürk.com Yayın Koordinatörü Mesut Toptan ise yapay zekâ ve algoritmaların içerik dolaşımında belirleyici hale geldiğini, telif sorununun artık yalnızca yayıncılar arasında çözülemeyeceğini ifade etti. Ayrıca Toktan, çözümün yalnızca hukuki değil, aynı zamanda teknolojik araçlarla da desteklenmesi gerektiğini, hızlı müdahale mekanizmalarının kurulmasının önem taşıdığını dile getirdi.
YENİ MEDYA, YAPAY ZEKÂ VE YARATICI SEKTÖRLER
Üçüncü oturumda “Yeni Medya Ekosisteminde Telif Hakları” konusu ele alındı. Oturumun başkanlığını İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Rıdvan Şentürk yaptı. Atlas Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dijital Oyun Tasarımı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Begüm Aylin Önder sunumunda yapay zekânın sanat ve tasarımda özgünlük ve eser sahipliği kavramlarını dönüştürdüğünü vurguladı. Namık Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Radyo, Televizyon ve Sinema Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Ahmet Seçmen ise yapay zekânın sinema üretim süreçlerinde giderek daha fazla yer aldığını, ancak telif konusunda belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.
İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Sena Arvas ise gazetecilikte telifin “özgün içerik” üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, sorunun aynı zamanda ekonomik bir paylaşım meselesi olduğuna dikkat çekti. Medipol Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Korhan Mavnacıoğlu ise reklam sektöründe yapay zekânın maliyet avantajı sağlarken yaratıcılığı standartlaştırma riski taşıdığını ve telif hakkının kime ait olduğu sorusunun giderek daha kritik hale geldiğini ifade etti.
DÖRDÜNCÜ OTURUMDA TELİF HAKLARI CEZA HUKUKU PERSPEKTİFİYLE ELE ALINDI
“Ceza Hukuku Yönünden Telif Hakları” başlıklı dördüncü oturum, İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Subaşı’nın başkanlığında gerçekleştirildi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Muhammed Demirel, sunumunda Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun (FSEK) 71. Maddesi kapsamında çoğaltma hakkının ihlali konusunu ele alarak, dijital ortamda izinsiz çoğaltma fiillerinin ceza hukuku bakımından doğurduğu sonuçlara dikkat çekti. İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Buket Abanoz Öztürk ise üretken yapay zekâ çıktıları üzerinden FSEK m. 71 ihlallerini değerlendirerek, bu alanda failin kim olduğu ve isnat sorununun nasıl belirleneceğine ilişkin güncel tartışmaları aktardı.
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Dr. Esra Dikmen de fikri ürünlerin umuma açık mahallerde kullanımını ceza hukuku açısından ele alarak, kamusal alanlarda gerçekleşen ihlallerin sınırları ve sorumluluk rejimi üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Sempozyumda yapılan değerlendirmelerde, dijitalleşme ve yapay zekâ ile birlikte telif hakları alanında yeni düzenlemelere ve teknolojik çözümlere duyulan ihtiyacın arttığı vurgulandı. Akademi ve sektör temsilcilerinin katkılarıyla gerçekleşen etkinlik, telif haklarının geleceğine ilişkin önemli bir fikir alışverişi zemini sundu.