Savaş Rusları da vurdu Tatilden vaz geçenler bile var. Para harcamaya korkuyorlar.

Rusların

Türkiye’ye

ilgisi

azaldı…

Necdet Buluz

Türkiye, Ukrayna’daki çatışmanın başlamasından sonra Ruslar için en çok tercih edilen göç rotalarından biri olurken, 2024’ten itibaren tersine göç eğilimi hızla güç kazandı. Savaş Rusları da vurdu. Göçü hızlandırdı. Tatilden vaz geçenler bile var. Para harcamaya korkuyorlar.

Son rakamlar şöyle

Türkiye’ye, 70 binden fazlası İsrail’e, yaklaşık 60 bin kişi AB ülkelerine, 30 bin kişi ise ABD’ye yerleşti.

Büyükelçilik, ayrıca yabancıların mülk edinme ve kiralama imkanlarının bazı bölgelerde sınırlandırıldığını, vergilerin artırıldığını ve göçmen denetimlerinin sıkılaştığını bildirdi. Görebildiğimiz kadarı ile sıkı tedbirler alınıyor.

“İzvestiya”ya konuşan Rus vatandaşları, yüksek fiyatların yanı sıra ikamet izninin (VNZH) uzatılmasındaki zorlukların da göç kararında etkili olduğunu aktardı.

Antalya, Alanya ve İstanbul gibi bölgelerde 5–10 yıldır yaşayan bazı kişilerin dahi ikamet izni başvurularının reddedildiği, hatta ev sahibi olanların bile bu durumdan muaf tutulmadığı belirtiliyor. İkamet izninin yenilenmemesi, kişilerin yasal statüsünü kaybederek kaçak duruma düşmesine yol açıyor. Bu durum, uzun yıllardır Türkiye’de yaşayan birçok Rus’u ülkeyi terk etmeye zorluyor.

Büyükelçilik, ayrıca yabancıların mülk edinme ve kiralama imkanlarının bazı bölgelerde sınırlandırıldığını, vergilerin artırıldığını ve göçmen denetimlerinin sıkılaştığını bildirdi. Ağustos 2024’te İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, turist ikamet izinlerinin verilmeyeceğini açıklamıştı.

Artan bürokratik engeller, bazı Rusların ülkesine dönmesine, bazılarının ise Sırbistan, Portekiz, İspanya veya Gürcistan gibi alternatif destinasyonlara yönelmesine neden oluyor. Ulaşım, sağlık hizmetleri, temizlik ve kamu düzeni konularındaki memnuniyetsizlikler de göç kararında etkili oluyor.

The Economist, 24 Şubat 2022 sonrası Rusya’dan yaşanan siyasi göçün, 1920’lerden bu yana en büyük dalga olduğunu yazdı. Re: Russia verilerine göre, en fazla göçmeni Kazakistan ve Sırbistan (150 bin) kabul etti; 100 bin kişi Ermenistan’a, 90 bin kişi Türkiye’ye, 70 binden fazlası İsrail’e, yaklaşık 60 bin kişi AB ülkelerine, 30 bin kişi ise ABD’ye yerleşti.

Rosstat’a göre askeri operasyon öncesi dönemde 1,6–2 milyon Rus ülkeyi terk etti; savaş sonrası bu sayının yarısı kadar kişi daha göç etti.

Türkiye’ye rakip ülkeler de var. Mısır, Vietnam gibi. Bu ülkeler fiyat da kırıyor Rus turist avlıyor. Gittiği yerden memnun kalan Rus turist böylece adres değiştiriyor.

Konut sektöründe 2026 yılı itibarıyla önemli bir değişim yaşanacak. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile belediyelerin ortak çalışmasıyla rayiç bedeller, piyasa değerlerine daha da yaklaştırılacak. Türkiye Gazetesi’nin aktardığı bilgilere göre, yapılacak güncelleme ile artış oranlarının mevcut değerlerin 10 ila 15 katına çıkması bekleniyor.

Prof. Dr. Emre Alkin’in hazırladığı “Gayrimenkul Değerlemesi Sorunsalı: Vergi Kaybı ve Eksik Sigorta” raporuna göre, Türkiye’de yılda ortalama 1,5 milyon konut satılıyor. Ancak rayiç bedel ile gerçek satış fiyatı arasındaki fark, yıllık 6 milyar dolarlık vergi kaybına neden oluyor. Ülkedeki toplam 38 milyon konut dikkate alındığında bu kayıp 8 milyar dolara ulaşıyor. İmarlı araziler de dahil edildiğinde sektörün kamuya maliyeti 25 milyar dolara yaklaşıyor.

Raporda, düşük rayiç bedel üzerinden yapılan sigortaların afet durumunda yetersiz ödeme riski taşıdığı vurgulanırken, mevcut sistemin kentsel dönüşüm projelerini yavaşlattığı ve konut fiyatlarının erişilebilirliğini olumsuz etkilediği belirtildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da daha önce yaptığı açıklamalarda tapu harçlarının gerçek satış değeri üzerinden alınması gerektiğini söyleyerek, “Gerçek değer üzerinden tapu harcı alınması, adaletsizliği ortadan kaldıracaktır” demişti.

Yeni düzenlemeyle tapuda görünen değerler, gerçek piyasa değerine yaklaşacak. Bu durum, ev sahiplerinin mülklerini resmi olarak daha değerli hale getirirken, satışlarda fiyatları destekleyen hukuki bir belge işlevi görecek. Alıcı-satıcı arasındaki değer tartışmaları azalacak, kayıt dışı beyanlar yerine gerçek değerler üzerinden işlem yapılacak.

Rayiç bedel artışı bankacılık sektörünü de etkileyecek. Bankalar, kredi teminatı olarak sunduğu taşınmazların değerini belirlerken rayiç bedeli esas aldığı için kredi limitleri artacak. Bu sayede yatırımcılar ve şirketler finansmana daha kolay erişebilecek. Düşük rayiç bedel nedeniyle teminat değeri yetersiz kalan taşınmazlar, krediye uygun hale gelecek.

Rayiç bedellerin yükselmesi, belediyelerin emlak vergisi gelirlerini artırarak bütçelerine ek kaynak sağlayacak. Bu kaynaklar altyapı, kamu hizmetleri ve yerel kalkınma projelerinde kullanılabilecek.

Sektör temsilcileri ise vergi ve harçlardaki artışın, konut satışlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.