Dolar : Alış : 7.3797 / Satış : 7.3930
Euro : Alış : 8.9778 / Satış : 8.9939
HAVA DURUMU
hava durumu

sakarya20°CRüzgarlı

- Hoşgeldiniz - Sitemizde 34 Kategoride 11126 İçerik Bulunuyor.

SON DAKİKA

Çevre Düşmanlarına Göz Yumanlar Var

03 Nisan 2016 - 1 views kez okunmuş
Ana Sayfa » ana manset»Çevre Düşmanlarına Göz Yumanlar Var
Çevre  Düşmanlarına  Göz Yumanlar  Var

Bütün canlıların ortak varlığı olan çevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamak için  yapmamız gerekenleri  yapıyormuyuz. Yapmadığımız  Çevre  Düşmanlarına  görevlerini hatırlatalım

Fehmi DUMAN*

Sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde insan sağlığını ve çevre kirliliğini önleyici tedbirleri alan, bu

bakış açısıyla idari, hukuki, mali, insani ve çevresel kaynakların etkin kullanılmasını sağlayan, sağlıklı bir

çevrede yaşama hakkının teminatı olan saygın ve öncü bir kurum olmaktır

Yaşanabilir bir çevre için çevre kirliliğine etken olan tüm kirletici faktörlerin önlenmesini ve kontrolünü

sağlayan,
Bu kapsamda;
• Hava kalitesini korumak; hava kirliliği, gürültü ve titreşimi en düşük seviyeye getirmek,
• Küresel iklim değişikliği, ozon tabakasının incelmesi ile ilgili gerekli tedbirleri alan ve yenilenebilir

enerji kaynakları başta olmak üzere, temiz enerjinin kullanıma destek olmak,
• Yeraltı ve yerüstü sularımızı, denizlerimizi ve topraklarımızı geleceğimiz olan çocuklarımıza gönül

rahatlığıyla kullanılabilecekleri şekilde bırakmak ,
• Çevreyle ilgili her türlü ölçüm, izleme, analiz ve kontroller yapacak laboratuarlar kurmak, kurdurmak
• Günün gelişen ve değişen şartlarına bilimsel olarak uyan,
• Her türlü atığın kaynağında en aza indirilmesi sağlayarak, sınıflara ayrılması, toplanması, taşınması,

geçici depolanması, geri kazanılması, yeniden kullanılması, arıtılması, enerjiye dönüştürülmesi, bertaraf edilmesi

ve nihai depolanması konularında diğer ülkelere örnek teşkil etmek,
• Uluslararası kuruluşlarla işbirliği içerisinde,  Çevrenin korunması ve geliştirilmesi için araştırmalar

yapmak; çevre standartlarını belirlemek; çevrenin korunması ile ilgili çeşitli kuruluşlar ve mahalli yönetimler

arasında koordinasyonu sağlamak; kamu kurum ve kuruluşları desteklemek  yönlendirmek; çevreye yönelik eğitim

programları uygulamak ile çevre farkındalığını yaymak
• Yapılan çalışmaların şeffaf, hesap verilebilir, katılımcı ve çoğulcu olarak geliştirmek suretiyle hayat

kalitesinin yükseltildiği, çevresel kaynakların akılcı yönetimi
için çalışan saygın ve öncü bir kurum olmak.

Çözüm ve Hizmet Odaklılık
Sürdürülebilirlik
Güvenilirlik
Yenilikçilik
Verimlilik
Öncülük ve Rehberlik
Korumacılık
Katılımcılık
Bilimsellik
Şeffaflık

Çevre kirliliğinin önlenmesi ve kontrolü ile ilgili mevzuatı hazırlamak, standart geliştirmek, ölçüm, tespit ve kalite ölçütlerini belirlemek; alıcı ortam özelliklerine göre çevre kirliliği yönünden görüş vermek.

Hava kalitesinin korunması, hava kirliliği, gürültü ve titreşimin azaltılması veya bertaraf edilmesi için hedef ve ilkeleri belirlemek; temiz hava eylem planları yapmak ve yaptırmak; konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli çalışmalar yapmak, ölçüt ve standartları belirlemek.

Temiz üretim ve entegre kirlilik önleme çalışmalarına yönelik politika ve stratejileri belirlemek ve ilgili mevzuatı hazırlamak.

Yenilenebilir enerji kaynakları başta olmak üzere, temiz enerji kullanımını teşvik etmek, yakıtların hava kirliliğine yol açmayacak şekilde kullanılabilmesi için hedef ve ölçütleri belirlemek.

Serbest bölgeler dâhil olmak üzere, ülke genelinde çevreye olumsuz etkileri olan atık ve kimyasallar ile hava kirliliği, gürültü ve titreşim ile ilgili ölçütleri belirlemek.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ile nükleer güvenlik konusunda işbirliği yapmak.

Etkili bir çevre yönetimi gerçekleştirmek, atık ve kimyasalların çevre ile uyumunu sağlamak üzere gerekli ekonomik araçları belirlemek ve bu konuda standartlar geliştirmek.

Motorlu kara taşıtlarının egzoz emisyonlarının kontrolü için idari, mali ve teknik usul ve esaslar ile standartları belirlemek.

Yeraltı ve yerüstü sularının, denizlerin ve toprağın korunması, kirliliğin önlenmesi veya bertaraf edilmesi maksadıyla kirletici unsurlar ile kirliliğin giderilmesi ve kontrolüne ilişkin usul ve esasları tespit etmek ve uygulamayı sağlamak, acil müdahale planları yapmak ve yaptırmak, çevrenin korunması maksadıyla uygun teknolojileri belirlemek ve bu maksatla kurulacak tesislerin vasıflarını tespit etmek ve bu çerçevede gerekli tedbirleri almak ve aldırmak.

Atık ve kimyasalların yönetimine ilişkin hedef, politika ve ölçütleri belirlemek.

Atıksu arıtma tesislerinin tasarım esaslarını ve kriterlerini Orman ve Su İşleri Bakanlığı ile birlikte belirlemek, onay işlemlerini yürütmek.

Atıkların kaynağında en aza indirilmesi, sınıflara ayrılması, toplanması, taşınması, geçici depolanması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, yeniden kullanılması, arıtılması, enerjiye dönüştürülmesi ve nihai depolanması konularında politika ve strateji belirlemek ve mevzuat oluşturmak.

İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde atıkların taşınması ile tehlikeli atıkların taşınma lisanslarına ilişkin esasları belirlemek, uygulanmasını sağlamak, izlemek, atık ve kimyasallarla kirlenmiş alanların mevcut kirlilik durumlarını tespit etmek, çevre ve insan sağlığına yönelik risklere ve kirlenmiş alanların iyileştirilmesine ilişkin çalışmaları yapmak ve yaptırmak.

Yasaklanacak ve kısıtlanacak yakıt, atık ve kimyasalların ve bunlar ile çevre kirliliğine yol açabilecek diğer maddelerin ithalat ve ihracatına ilişkin ölçütleri belirlemek, uygulanmasını sağlamak.

Ulusal çevre stratejisi ve eylem planlarını hazırlamak, yürütmek ve koordinasyonu sağlamak.

Küresel iklim değişikliği ve ozon tabakasının incelmesi ile ilgili tedbirlerin alınmasına yönelik plan, politika ve stratejileri belirlemek amacıyla diğer kurum ve kuruluşlarla koordinasyon sağlamak.

Mahalli çevre kurullarının çalışmalarını takip etmek ve yönlendirmek.

Yerleşik alanlarda bina ve sair yapılarda görüntü kirliliğine yol açan uygulamaları önleyici tedbirler almak.

Yukarıdaki  görevleri  olanlar  şikayete   dayalı ortaya  çıkınca   istenen  verim  ve başarı  gelmiyor

Katı Atık Yönetimi Hakkında

Katı atık yönetimi; katı atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermelerini önlemek amacı ile geliştirilen yöntemlerin kontrollü olarak gerçekleştirilmesidir. Bu yöntemler; katı atıkların toplanması, yeniden kullanımı, geri dönüşümü, geri kazanımı ve nihai depolanması şeklindeki işlemlerden oluşmaktadır.

Katı atık yönetiminin ana ilkeleri

• Az atık üretilmesi 
• Atıkların geri kazanılması
• Atıkların çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi 

Entegre Katı Atık Yönetimi

Entegre katı atık yönetimi; bir yerleşim merkezinde oluşan atığın toplanması, ayrıştırılması, geri dönüştürülmesi, geri kazanılması ve nihai olarak bertaraf edilmesi faaliyetlerinin tek bir kuruluş tarafından gerçekleştirilmesidir. Entegre atık yönetiminde, atık yönetiminin tüm unsurları bir bütün olarak değerlendirilerek hem çevresel hem de ekonomik açıdan sürdürülebilirliğin sağlanması hedeflenir. Bu sistemin etkin olabilmesi için, bütüncül bir sistemin oluşturulması, bu faaliyetlerin ekonomik değer yaratması, hizmet verilen yerleşim merkezine göre faaliyetlerin esnek olması, yerleşim merkezleri bazında plan oluşturulması ve mahalli idareler, kamu ve özel sektörün tüm birikimlerinin sinerjisiyle, doğru orantılı büyüyen bir çevre sektörünün oluşturulması gerekmektedir. 

• Bütüncül bir sistem: Entegre atık yönetimi bir yerleşim merkezinde oluşan atığın bileşimini oluşturan bütün maddeleri ve üretim kaynaklarını kapsamalıdır.

• Ekonomik değer: Katı atık sisteminden sağlanabilecek ekonomik değerler, yeniden kullanılabilir malzeme, ambalaj atıklarının geri dönüşümü, enerji kazanımı, kompost ve benzeri kaynaklı ürünlerdir. Bunlardan temin edilecek gelir, piyasa şartları ve yapılacak yatırımın maliyeti ile orantılı olmalıdır.

• Esneklik: Entegre atık yönetim sistemi, çevresel, mekânsal ve atık özelliklerinde zamana bağlı olarak meydana gelebilecek çeşitli değişikliklere uyum sağlayabilecek esneklikte olmalıdır. 

• Bölgesel planlılık: Planlamanın verimli olması, toplanacak atık miktarına dolayısıyla da nüfusa bağlıdır. Bu sebeple büyükşehirler dışındaki yerleşim alanları için bölgesel planlamalar yapılmalıdır.

Mevzuat

fehmidumangren2

Sakarya Kültürel ve Doğal Kaynakları  Koruma Derneği Kurucu Başkanı  Fehmi DUMAN

Türkiye’de Katı Atık Yönetimi

Türkiye’de özellikle AB uyum yasaları nedeniyle katı atık yönetimi belediyeler için bir zorunluluk haline gelmiş ve katı atık yönetimini benimseyen belediyelerin sayısı artmaya başlamıştır.

Türkiye’de atıklar genellikle kontrolsüz bir şekilde düzensiz depolama alanlarına dökülmekle beraber hızla düzenli depolama alanları inşa edilmekte ve işletmeye alınmaktadır.

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından atık yönetimi eylem planı çıktılarına göre 2023 yılı itibariyle öngörülen ülke genelinde yakma kapasitesi 410 bin ton/yıl ve düzenli depolama kapasitesi de 650 bin ton/yıl olarak saptanmıştır.

• 2010 yılında 25,28 milyon ton belediye atığı toplanmıştır: 2.950 belediyenin 2.879’unda atık hizmeti verildiği tespit edilmiştir. Atık hizmeti verilen belediyelerden, 2010 yılı yaz mevsiminde 14,43 milyon ton, kış mevsiminde 10,85 milyon ton olmak üzere toplam 25,28 milyon ton atık toplandığı belirlenmiştir.

• Kişi başı günlük belediye atık miktarı 1,14 kg’dır: Kişi başı günlük ortalama belediye atık miktarı, yaz mevsimi için 1,15 kg, kış mevsimi için 1,10 kg, yıllık ortalama ise 1,14 kg olarak hesaplanmıştır.

• Belediye atıklarının %55’i bertaraf ve geri kazanım tesislerine götürülmüştür: 2010 yılında atık toplama ve taşıma hizmeti verilen belediyelerde toplanan 25 milyon ton atığın, %54,4’ü düzenli depolama sahalarına, %43,5’i belediye çöplüklerine, %0,8’i kompost tesislerine götürülmüş, %1,3 ise diğer yöntemler ile bertaraf edilmiştir.

• Düzenli depolama tesislerinde 14 milyon ton atık bertaraf edilmiştir: Bertaraf tesislerinden derlenen verilere göre 2010 yılında 52 düzenli depolama tesisinin toplam kapasitesinin 423 milyon ton olduğu ve tesislere 14.376.674 ton atık geldiği belirlenmiştir. Gelen atığın %95,6’sı belediye atıklarını, %4,4’ü ise diğer sektörler tarafından getirilen atıkları ve yakma tesisi ve kompost tesisinden aktarılan atıkları kapsamaktadır. 14.309.356 ton atık düzenli depolama sahalarında bertaraf edilmiş, 67.318 ton atık ise satılmış ya da hibe edilmiştir. 

Ayrıca, 2010 yılında faaliyette olan 60 bin ton/yıl kapasiteli 18 sterilizasyon tesisinde toplam 18.445 ton tıbbi atık sterilize edilmiş, sterilize edilen tıbbi atığın 13.883 tonu düzenli depolama tesislerinde, 4.562 tonu ise belediye çöplüğünde bertaraf edilmiştir.

• Yakma tesislerinde 28 bin ton tehlikeli atık yakılmıştır: 2010 yılında kapasitesi 44 bin ton/yıl olan 2 yakma tesisine 39.640 ton atık gelmiştir. Toplam 27.863 ton tehlikeli atık yakılmış, 11.777 ton tehlikeli atık ise düzenli depolama tesisine transfer edilmiştir. 

• Kompost tesislerinde 38 bin ton kompost üretilmiştir: 2010 yılında toplam kapasitesi 556 bin ton/yıl olan 5 kompost tesisine 216.471 ton atık gelmiştir. Ayrıştırma işleminden sonra 134.227 ton atık kompostlanmış ve 38.412 ton kompost üretilmiştir. Kompostlanabilir nitelikte olmayan 65.383 ton atık düzenli depolama tesislerine transfer edilmiş, 16.861 ton atık ise satılmıştır.

Dünya’da Katı Atık Yönetimi

Katı atık yönetimi çevre sorunlarının artması sonucunda gündeme gelen ve her geçen gün daha fazla önemsenen bir sistem haline gelmiştir. Türkiye’de katı atık yönetimi yeni oluşan bir platformken dünyada bu konuda uzmanlaşmış pek çok ülke bulunmaktadır. Öte yandan bazı ülkeler de Türkiye gibi bu platforma yeni dahil olmaktadır. Dünyadaki katı atık yönetimi endüstrisinin değeri 410 milyar $ civarındadır. 

• Hollanda katı atık yönetimi konusunda epey yol almıştır. Ülkede toplanan çöplerin sadece %2’lik bir oranı toprakaltında depolanmakta, %33’ü yakılmakta geri kalan %65’lik bölüm ise geri kazanımda girdi olarak kullanılmaktadır.

• Polonya’da çöplerin %90’ı toprakaltına depolanmaktadır. 

• İngiltere, katı atık yönetimi uygulamalarına yakın zamanda başlayan ülkelerdendir. Toplanan çöplerin sadece %18’i geri kazanım yollarına aktarılmakta, %8’i yakılmakta, geri kalan %74’ü ise halen toprakaltı depolama ile yönetilmektedir.

• Asya’da ise katı atıklar yaygın olarak – çevreye en zararlı olan- vahşi depolama ve sağlıksız toprakaltı depolama sistemleri ile yönetilmektedir.

• Japonya’da çöplerin %74’ü yakılmaktayken, Güney Kore’de çöplerin %49’u geri kazanılmaktadır.

atıklar1 cevremiz faaliyetler-kati-a kent-temizligi

Katı Atık Yönetiminin Çevremize Katkısı

• Uygun şekilde depolanmamış çöpler; yer altı ve yüzeysel su kirliliğine, haşerelerin üremesine, çevreye kötü kokuların yayılmasına, görüntü kirliliğine ve mikropların taşınmasına neden olur. Katı atık yönetimi ile tüm bu problemlerin önüne geçilmektedir.

• Son yıllarda hızla artan nüfus ve kentleşme eğilimi sonucunda artan atıklar katı atık yönetimi ile ekosisteme geri kazandırılmaktadır. 

• Katı atık yönetimi finansal olarak gerçekleşebilir, uygulanabilir bir yatırımdır. 

• AB uyum sürecinde, Türkiye’nin üzerinde çalışması gereken konulardan biri de katı atık yönetimidir. Düzenlenen yeni mevzuata göre 3215 belediye, 2015 yılına gelindiğinde katı atık yönetimini AB standartlarına uygun şekilde yapıyor olmalıdır. 

• Katı atık yönetimi konusunda hizmet veren teknolojiler sürekli olarak gelişmektedir. Belediye atıkları yönetimi konusunda yeni stratejiler oluşturmakta ve teknik olarak süreklilik sağlayacak bir çözüm ortağı aramaktadır. 

• Ülkemizde katı atık yönetimi ve katı atıktan enerji elde edilmesi konularında pek çok fırsat bulunmaktadır.

• Temiz çevre bilinci yaratan ve çevreyi korumayı hedefleyen yatırımlar için bir dizi ulusal ve uluslararası kuruluştan teşvik sağlanabilmektedir. 

• Evlerimizde, okullarımızda, işyerlerimizde, sokakta ve benzeri yerlerde oluşan atıkların her biri milli servettir ancak; atıklarımız birbiri ile karıştırıldığında değerlendirilemeyecek hale gelir. Atıklar ancak ayrı biriktirilip, ayrı toplandığında ekonomiye kazandırılıp milli servet haline döndürülebilir.

Bunları Biliyor muydunuz?

• Evsel katı atıkların %68’i organik atıklardan, %32’isi ise kağıt, karton, plastik, metal, cam, tekstil, deri, ağaç ve kül atıklarından oluşmaktadır. • Vahşi depolama alanları hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği ve görüntü kirliliği yaratmaktaktadır.
• 1 ton organik atıktan 100- 120 m3 biogaz elde edilmektedir. • 1 m3 biogaz sayesinde 100 watt’lık bir ampulü çalıştırabilecek 6 saatlik enerji elde edilebilmektedir.
• 1 m3 biogaz sayesinde 4 kişilik bir ailenin bir günlük yemeğini pişirecek enerji elde edilebilmektedir. • 1 ton atık kağıdın geri dönüşümü ile 17 yetişkin ağacın kesilmesi önlenmektedir. Büyük bir kayın ağacı 72 kişinin 1 günlük oksijen ihtiyacını karşılamaktadır.
• Geri dönüşen metal ve plastik atıklar sayesinde bu tür malzemelerin yeniden üretimlerinde %95 oranında enerji tasarrufu sağlanmaktadır. • Plastik ambalajların geri dönüşümü ile elyaf içeren tekstil ürünleri, atık su boruları, marley vb yeni ürünler üretilebilmektedir.
• 1 metal içecek kutusunun geri dönüşümü ile 100 mumluk bir ampülün 20 saat çalışabilmesini sağlacak enerji elde edilebilmektedir. • 670 adet metal içecek kutusundan 1 bisiklet elde edilebilmektedir.
• Geri dönüşen metal ve plastik atıklar sayesinde bu tür malzemelerin yeniden üretimlerinde %95 oranında enerji tasarrufu sağlanmaktadır. • Plastik ambalajların geri dönüşümü ile elyaf içeren tekstil ürünleri, atık su boruları, marley vb yeni ürünler üretilebilmektedir.
• Plastik bir malzeme 1000 yıl boyunca doğada yok olmamaktadır. • Bir metal kutu 10 ile 100 yıl arasında doğada yok olabilmektedir.
• Bir cam şişe 4000 yıl boyunca doğada yok olmamaktadır. • Plastik ambalajların geri dönüşümü ile elyaf içeren tekstil ürünleri, atık su boruları, marley vb yeni ürünler üretilebilmektedir.
• Sigara filitresi iki yıl boyunca doğada yok olmamaktadır.

*Sakarya Kültürel ve Doğal Kaynakları  Koruma Derneği Kurucu Başkanı

sakaryanehri1sakaryanehri_14sakaryanehri_12SAKARYA NEHRİ İFLAS ETTİ

YORUMLAR

BENZER HABERLER

KÖŞE YAZARLARI

Tüm Yazarlar