Söğütlü’de 6.145 Ağacı Çatır Çatır Kesecekler

Hüseyin Cumalı

Kalker madeni olarak bilinen kireç taşı çıkartılması için Hestaş Beton Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi değişik zamanlarda tam 5 kez bakanlık ve Sakarya idare mahkemelerine başvurdu. Yapılan 5 başvuruya izin verilmezken şirketin 6. başvurusu kabul edildi. Böylece kireç taşı ve eleme tesisi kurulması için 6 bin 145 adet ağacın katledilmesinin de yolu açıldı.

2017’DE ERHAN BAYRAK BAŞVURDU

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2017 yılında kapısını çalan iş insanı Erhan Bayrak, Söğütlü İlçesi Akçukur Mahallesi’nde kireç taşı ve eleme tesisi kurmak istediğini belirterek resmi dilekçesini verdi. Bakanlığa yapılan bu başvuruyla birlikte kısa adı ÇED olan Çevresel Etki Değerlendirmesi raporu hazırlanmaya başlandı. Aralık 2017’de ise bakanlık resmi sitesinden “ÇED Raporu hazırlanıyor. İtirazı olan varsa başvursun” duyurusu yapıldı.

ÜÇ MAHALLEDE 6.145 AĞAÇ

Bakanlık duyurusunda, “Söğütlü İlçesi Akçukur, Karateke ve Mağara Mahallesi mevkiinde Erhan Bayrak tarafından yapılması planlanan 83673 Ruhsat Numaralı Kalker Ocağı ve Kırma Eleme Tesisi projesi ile ilgili olarak Bakanlığımıza sunulan ÇED Başvuru Dosyası Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’nin 8. maddesi doğrultusunda incelenmiş ve uygun bulunmuş olup, projeye ilişkin ÇED Süreci başlamıştır” dendi.

2019’DA HALKA SORULDU

Tarih Kasım 2019’u gösterirken yine bakanlık resmi internet sitesinden, “Erhan Bayrak’ın 83673 ruhsat numaralı kalker ocağı ve kırma eleme tesisi projesi ile ilgili olarak hazırlanan son şekli verilen ÇED raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca yeterli bulunmuş olup, nihai kabul edilmiştir” sözlerine yer verildi. Bakanlık, “Komisyonun sonuçlandırdığı Çevresel Etki Değerlendirme Raporu halkın görüş ve önerilerini almak üzere Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde ve Bakanlıkta on (10) gün görüşe açıldı” dendi.

BASINDA GENİŞ YER BULDU

Bakanlık aynı açıklamasında, “Bakanlıkça projeyle ilgili karar alma sürecinde bu görüşler de dikkate alınır. Bakanlık halktan gelen görüşler ışığında rapor içeriğinde gerekli eksikliklerin tamamlanmasını, ek çalışmalar yapılmasını ya da İnceleme Değerlendirme Komisyonunun yeniden toplanmasını isteyebilir” dendi. Bütün bu gelişmeler yaşanırken Aralık 2020’de ulusal ve yerel basında “Bakanlıktan izin çıktı. Bin 500 ağacı kesebilirsiniz!” başlıklı flaş haber yayınlandı.

PROJE TANITIM DOSYASI

Medyada çıkan ve kamuoyuna ulaşan haberlerde, “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2017’de izin vermediği Sakarya’daki kalker ocağı projesi için 3 yıl sonra ÇED olumlu kararı çıktı. Yeni başvurunun farklı bir firma tarafından yapıldığı belirlendi. Proje kapsamında bin 500 ağaç kesilecek” dendi. Ulusal medyada çıkan haberlerde, “Sakarya’nın Söğütlü ve Ferizli ilçeleri sınırları içerisinde kalker ocağı ve kırma eleme tesisi açmak isteyen Erhan Bayrak, Sakarya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne proje tanıtım dosyasını sunarak ÇED sürecini başlattı” dendi.

ÇED RAPORU ÇIKMADI

Haberde, “Maliyeti 700 bin TL olarak belirlenen proje kapsamında yılda 1 milyon kalker çıkarılacak. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, sunulan olumsuz kurum görüşleri nedeniyle proje tanıtım dosyasını iade ederek, süreci sonlandırdı” sözlerine yer verildi. Olumsuz görüş alan Erhan Bayrak bu kez maden ruhsatını Hestaş Beton Madencilik Sanayi Tic. A.Ş.’ye devretti. Bu arada haberlerde yazıldığı gibi tesislere ÇED raporu olumlu verilmediği de ortaya çıktı.

VE HESTAŞ DEVREDE

Merkezi Ankara’da bulunan Hestaş Beton Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, kiraç taşı ve eleme tesisleri maden ruhsatını üzerine almasıyla birlikte Akçukur Mahallesi’nde kireç taşı tesisi için ilgili makamlara başvurdu. Ancak hem bakanlık hem de idare mahkemesine yaptığı başvurulara ret cevabı alan şirket pes etmedi. Şirket kalker madeni için 05.01.2023 tarihin de bir kez daha izin başvurusu yaptı. Toplam 70.215,67 m² alan (açık işletme alanı, tesis ve alt yapı tesis alanı) talebi için izin dosyası hazırlanarak makama sunuldu.

VE TESİS İÇİN İZİN VERİLDİ

Talep edilen alanların uygun görülmesi neticesinde 25.03.2025 tarih ve 15101166 sayılı Makam Oluruyla için Hestaş’a 25.03.2027 tarihine kadar izin verildi. Bölge halkının istemediği, defalarca ÇED raporu ret edilen kireç taşı ve eleme tesisleri için verilen bu olurla birlikte Söğütlü Akçukur, Karateke ve Mağara Mahallesi mevkiinde tam 6.145 ağaç kesilecek. Mahallelerinde doğa, çevre ve ağaç katliamı yapılmasını istemediklerini belirten mahalle sakinleri ise verilen karara büyük tepki gösterdi.

Söğütlü’de 6.145 Ağacı Çatır Çatır Kesecekler

KİREÇ TOZU MU SOLUYACAĞIZ!

Söğütlü’nün Akçukur, Karateke ve Mağara mahallelerini etkileyen kireç taşı ve eleme tesisleriyle ilgili konuşan bölge halkı, “Vatandaşa rağmen bu katliam, bu ağaç katliamı yapılmasın” dedi.

Bakanlık ÇED raporlarına yansıyan “Verimli devlet orman arazileri”, çevre, doğa, su kaynakları ve 6 bin 145 ağacın katledilmesine karşı olduklarını belirten mahalle sakinleri yetkililere seslendi. Mart 2022 tarihinden bu yana bu tesislerle ilgili net olarak “Mahallemizde bu tesisleri istemiyoruz” dediklerini belirten mahalle sakinleri, “Cennet mahallelerimizi ne olur soldurmasınlar” diyerek verilen izinin iptalini istedi.

Mahalle sakinleri, “Verimli orman arazimiz ile ağaçlarımıza dokunmayın. Pırıl pırıl su kaynaklarımıza dokunmayın. Doğa, çevre, yeşilimize dokunmayın. Tertemiz havamıza hiç dokunmayın. Ağaçlarımızı kesmeyin. 6 bin 145 ağaç kesmek ne demek! Ayrıca mahallemizin yolunun karşısında, su gözesinin yanında, cezaevine 400 metre, mahallemize 300 metre yakın mesafede olan kireç taşı ve eleme tesisleri açılması çevre katliamıdır. Kireç tozu mu soluyacağız” diye konuştu.

Söğütlü’de 6.145 Ağacı Çatır Çatır Kesecekler

İŞTE ÇED İÇİN YAŞANAN O SÜREÇ

Hizmete açılması planlanan Söğütlü’nün Akçukur, Karateke ve Mağara mahallelerindeki verimli orman arazilerinde bulunan 6 bin 145 ağacın kesileceği kireç taşı ve eleme tesisleri ÇED süreci nasıl ilerledi.

MAHKEME KARAR VERDİ

Söğütlü’deki tesis için 2017 yılında iş insanı Erhan Bayrak başvurdu. Bayrak’ın başvurusuna 2019 yılında ret çıkınca bu kez Erhan Bayrak maden ruhsatını Hestaş Beton Madencilik Sanayi Tic. A.Ş.’ye devretti. Hestaş kireç taşı ve eleme tesisi için 5 Ocak 2023 tarihinde izin başvurusu yaptı. Bu başvuru ret alınca şirket, ‘İzin talebinin reddine ilişkin yürütmenin durdurulması ve iptaline ilişkin’ Sakarya 1. İdare Mahkemesi 2023/335 sayılı esas numarası ile dava açtı. Mahkeme, “Söz konusu başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır” kararını verdi.

VERİMLİ DEVLET ORMANI

Hestaş Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş. aynı dosya üzerinden bakanlığa başvurdu. Bakanlık ise, “Talep edilen alanların verimli devlet ormanı alanına isabet etmesi nedeniyle 14.02.2024 tarih ve 10929703 sayılı Makam Oluruyla uygun görülmemiştir” dedi. Bu kez şirket ‘İşlemin iptali ve yürütmenin durdurulması’ talebiyle Sakarya 2. İdare Mahkemesi 2024/235 sayılı esas numarası ile dava açtı.

VE İZNİ ALDILAR