Sapanca Gölü su çekimleri nedeniyle kaygı verici düzeyde su kaybına uğramıştır.

Sakarya ilinin temel içme suyu kaynağı olan Sapanca Gölü, son dönemde özellikle iklim değişikliklerinin etkisiyle ortaya çıkan uzun süreli kuraklık, yağış rejimlerindeki düzensizlik, göl-havza beslenmesindeki azalma, bilinçsiz su tüketimi ve bir kısım sanayi kuruluşlarının gölden gerçekleştirdiği yüksek hacimli su çekimleri nedeniyle kaygı verici düzeyde su kaybına uğramıştır. Mevcut seviyenin gölün kritik işletme kotuna yaklaşması, yalnızca içme suyu güvenliğini değil; aynı zamanda gölün doğal ekosistemini ve bölgedeki biyolojik çeşitliliği doğrudan tehdit eder niteliktedir.

Sapanca gölünün mevcut durumu, Anayasa’nın 56. maddesinde güvence altına alınan “Sağlıklı ve Dengeli Çevrede Yaşama Hakkı” ile Çevre Kanunu, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmelik ve diğer ilgili mevzuat kapsamında tüm Sakarya halkının üstün menfaatini yakından ilgilendirmektedir.

Sakarya Barosu olarak, kamu yararı ve çevresel sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda, ilgili kurumlar nezdinde görüşmeler yapılarak sürecin hukuki boyutları titizlikle değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, kamuoyuna ve yetkili mercilere yönelik değerlendirmelerimiz ve çözüm önerilerimiz aşağıda kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır:

• Gölün kritik işletme kotunun altına düşmesine sebebiyet verebilecek her türlü çekim faaliyeti hukuken durdurulabilir nitelikte olup, bu kapsamda gölün mevcut kapasitesi gözetilerek zorunlu kullanım dışında kalan su çekimi geçici olarak durdurulmalıdır.

• Sanayi kuruluşları ile diğer kurum ve işletmelerin gölden yaptığı su çekim miktarları, gölün sürdürülebilir su bütçesi dikkate alınarak sınırlandırılmalı ve İçme-Kullanma Suyu Havzalarının Korunmasına Dair Yönetmeliğin emredici hükümlerine uygun şekilde denetlenmelidir. Yine bu kapsamda kaynak kullanımı yapan özel işletmelerin de kaynak kullanımı sırasında aşım yapıp yapmadıkları hususlarının denetlenerek buna ilişkin denetim raporlarının “kamu yönetiminde şeffaflık ilkesi” gereğince paylaşılması gerekmektedir.

• Havza koruma kuşaklarındaki 3194 Sayılı İmar Kanunu başta olmak üzere, 5403 Sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile diğer ilgili mevzuata aykırı tüm faaliyetler ivedilikle engellenmelidir.

• Sanayi tesislerinde içme suyu yerine geri kazanılan gri su kullanımının artırılması, bu konuda gerekli destekleyici teşviklerin sağlanması gerekmektedir.

• İçme suyu kayıp-kaçak oranları azaltılmalı, su tasarrufu kampanyaları yaygınlaştırılmalı, kamu kurumlarının tasarruf tedbirlerine uyması sağlanmalı ve bu konuda acil eylem planı oluşturulmalıdır.

• Sapanca gölünün korunmasına yönelik kamu politikalarının bilimsel zemine oturtulması sağlanmalıdır. İklim değişikliklerine uyum eylemleri kapsamında yağmur suyu hasadı, geçirimsiz yüzeylerin azaltılması, ormanlık alanların güçlendirilmesi gibi uygulamalar devreye alınmalıdır.

Sakarya Barosu olarak, Sapanca Gölü’nün korunması için yürütülen tüm süreçleri dikkatle izlemeye, gerekli hâllerde ilgili kurum ve kuruluşlar nezdinde hukuki girişimlerde bulunmaya ve kamu yararının korunması adına üzerimize düşen tüm sorumlulukları yerine getirmeye devam edeceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz.