Öğrencilerin Özel Gereksinimli Akranlarına Karşı Olumlu Tutumlarını Arttırmaya Yönelik Proje

Öğrencilerin Özel Gereksinimli Akranlarına Karşı Olumlu Tutumlarını
Arttırmaya Yönelik Proje

Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Canan Sola
Özgüç’ün yürütücülüğünü yaptığı proje, Cumhuriyetimizin 100. Yılına Özel
olarak açılan TÜBİTAK-1001 çağrısı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
TÜBİTAK’ın en prestijli çağrısı olan ve Cumhuriyetimizin 100. Yılına özel olarak açılan
“TÜBİTAK 1001 – Cumhuriyetimizin 100. Yılı Özel Çağrısı” kapsamında Sakarya
Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Canan Sola
Özgüç’ün yürütücülüğünü yaptığı “Küçük Farklılıklar Büyük Benzerlikler: Tipik Gelişim
Gösteren Öğrencilerin Özel Gereksinimli Akranlarına Yönelik Sosyal Kabul Müdahale
Programının Geliştirilmesi, Uygulanması ve Değerlendirilmesi” başlıklı proje desteklenmeye
hak kazandı.
Doç. Dr. Canan Sola Özgüç proje kapsamında öğrencilerin özel gereksinimli akranlarına karşı
olumlu tutumlarını arttırmaya yönelik olduğunu belirterek, “Bu proje ile tipik gelişim
gösteren öğrencilerin kaynaştırma/bütünleştirme kapsamında eğitim alan özel gereksinimli
akranlarına yönelik sosyal farkındalıklarının arttırılması, empati ve olumlu tutumların
geliştirilmesini hedefledik” diye konuştu.
Bu projenin yazımında kaynaştırma/bütünleştirmenin gelişimi açısından yüzyılda yapılan
yasal düzenlemelerin de incelendiğini ifade eden Doç. Dr. Özgüç,
“Kaynaştırma/bütünleştirmeye ilişkin içerik, yasal düzenlemelerde ayrıntılı bir şekilde yer
verilse de uygulamalarda birtakım aksaklıkların olduğu hem akademik çalışmalarda hem de
biz akademisyenler tarafından alan gözlemlerinde görülmektedir. Aksaklıkların
giderilmesinde nitelikli öğretmen yetiştirme ve özel gereksinimli öğrencilerin eğitime erişimi
önemli konu başlıkları iken sosyal kabul konusunda yapılan akademik çalışmaların ve
uygulamadaki etkinliklerin daha kısıtlı olduğu, bu konuda çalışmaların öğretmenin kendi
çabasına bağlı kaldığı bilinmektedir. Proje ekibi olarak biz, tipik gelişim gösteren öğrenciler
ve ailelerinin bilgi düzeylerini ve özel gereksinimli öğrenciler ile etkileşimlerini artırırsak
sosyal kabullerinin de artacağını düşündük, projemizi bu çerçevede kurguladık. Nitekim 12.
Kalkınma Planı ve Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamaları Ulusal Eylem
Planı’nda (2022-2026) farkındalık ve tutum çalışmaları oldukça vurgulanmaktadır” dedi.
Disiplinlerarası bir proje
Türkçe Eğitimi, Sınıf Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Ölçme ve Değerlendirme, Özel Eğitim
ve Sosyal Hizmetler alanında toplam dokuz araştırmacının yer aldığı projede, Sosyal Kabul
Müdahale Programı’nın zengin bir içeriğinin olmasını hedeflediklerini belirten Doç. Dr.
Özgüç, “Türkçe eğitiminde yer alan araştırmacılar ile resimli çocuk kitaplarını kullanarak
okuma çemberi tekniğini uygulayacağız.  İlkokul 3. sınıf öğrencilerine uygulayacağımız
programda sınıf eğitimindeki araştırmacılar ile tipik gelişim gösteren öğrencilerin “beden
eğitimi ve oyun” ile “görsel sanatlar” derslerinde özel gereksinimli arkadaşları ile işbirliği
yapacakları etkinlikleri geliştireceğiz. Özel eğitim alanındaki uzmanlar tarafından özel
gereksinimlilik üzerine bilgilendirme toplantıları yapacağız” dedi.

Projenin çıktıları
Bu projenin sonunda, üç farklı okulda uygulanmış, uygulamalar sırasında test edilmiş
içeriklerden oluşan bir Sosyal Kabul Müdahale Programı (SKMP) ortaya çıkarılacak. Ölçme
ve değerlendirme alanında uzman araştırmacıların liderliğinde, alana iki önemli ölçek de
kazandırılarak elde edilen veriler alandaki öğretmenler ile paylaşılacak. Projenin çıktısı olacak
SKMP’nin Kaynaştırma/Bütünleştirme kapsamında tüm okullarda bir program olarak
yürütülmesi amacıyla bir eğitim politikası oluşmasına da katkı sunulacak. Proje, özel
gereksinimli öğrencilerin tipik gelişim gösteren akranları tarafından sosyal olarak daha fazla
kabul görmelerini sağlayarak kaynaştırma/bütünleştirme kapsamında öğretimin niteliğine
olumlu katkılar sunacak.
Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Canan Sola Özgüç, proje
ekibinde yer alan Prof. Dr. Hüseyin Çalışkan’a, Prof. Dr. Fatih Çetin Çetinkaya’ya, Doç. Dr.
Ebru Uzunkol’a, Doç. Dr. Fikri Keleşoğlu’na, Dr. Öğr. Üyesi Tuğba Demirtaş Tolamana’a,
Dr. Öğr. Üyesi Levent Ertuna’ya, Arş. Gör. Dr. Feri İdi Tulumcu’ya, Arş. Gör. Elife Nur
Saydam’a, projemizin danışmanı Prof. Dr. Murat İskender’e ve projede doktora bursiyeri olan
Arş. Gör Feyza Gezgiç’e teşekkürlerini iletti.
Proje yazım süreçlerinde Sakarya Üniversitesi Araştırma Dekanlığı’nın da büyük katkılar
sağladığını ifade eden Doç. Dr. Özgüç, “Proje fikrimizi sunduktan sonra her türlü soruma
cevap veren Dr. Öğr. Üyesi Ali İlya’ya, projemizi TÜBİTAK’a sunmadan önce son
okumalarını yaparak projeye katkı veren Öğr. Gör. Gizem Melissa Erdem ve Doç. Dr. Gamze
Güney Eskiler’e çok teşekkür ediyorum” dedi.