EBUS, AKCİĞER KANSERİNDE DOĞRU TANI VE EVRELEMEYE IŞIK TUTUYOR
Akciğer kanserinde yalnızca tümörün varlığını belirlemek değil, hastalığın hangi evrede olduğunu doğru saptamak da tedavi başarısı açısından büyük önem taşıyor. Göğüs içerisindeki lenf bezlerinden gerçek zamanlı ultrason eşliğinde örnek alınmasını sağlayan EBUS yöntemi, tanı ve evreleme sürecinde minimal invaziv bir seçenek olarak öne çıkıyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, EBUS’un akciğer kanserinin tanı ve tedavi planlamasındaki rolüne dikkat çekiyor.
Akciğer hastalıklarının tanısında görüntüleme yöntemlerinin yanı sıra hastalıklı dokudan örnek alınarak yapılan patolojik incelemeler de önemli rol oynuyor. Özellikle akciğer kanserinde tümörün tipinin belirlenmesi ve hastalığın yayılımının doğru değerlendirilmesi, uygulanacak tedavinin seçilmesinde belirleyici oluyor. Bu süreçte kullanılan yöntemlerden biri olan EBUS (Endobronşiyal Ultrasonografi), göğüs kafesi içindeki lenf bezlerinin sarkoidoz, tüberküloz ve akciğer kanseri gibi hastalıklar nedeniyle büyümesi durumunda da kullanılan bir yöntemdir, bu bölgelerden doku örneği alınmasını sağlar. Ayrıca uygun akciğer lezyonlarının ultrason eşliğinde görüntülenmesine ve bu alanlardan örnek alınmasına olanak tanır.
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman EBUS’un bronkoskopi ile ultrason teknolojisini bir araya getiren ileri bir tanı yöntemi olduğunu belirterek, “İşlem sırasında ucunda ultrason probu bulunan özel bir bronkoskop, ağız yoluyla solunum yollarına ilerletiliyor. Ultrason sayesinde normal bronkoskopiyle doğrudan görülemeyen, göğüs kafesi içerisindeki lenf bezleri görüntülenebiliyor. Gerekli görülen bölgelerden özel bir iğne yardımıyla örnek alınabiliyor. Böylece hedeflenen dokudan gerçek zamanlı görüntüleme eşliğinde biyopsi yapılabiliyor” dedi.
AKCİĞER KANSERİNDE EVRELEME TEDAVİYİ BELİRLİYOR
EBUS’un en önemli kullanım alanlarından birinin akciğer kanserinin tanı ve evrelemesi olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, yöntemin özellikle göğüs içerisindeki lenf bezlerinin değerlendirilmesinde önemli katkı sağladığını ifade etti. Akciğer kanserinde yalnızca hastalığın varlığını belirlemenin yeterli olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, tümörün özellikleri ve hastalığın yayılımının tedavi kararlarını doğrudan etkilediğini söyledi.
Göğüs içerisindeki lenf bezlerinde kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinin, hastanın cerrahi tedaviye uygunluğunu veya farklı tedavi seçeneklerine yönlendirilmesini etkileyebildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, doğru evrelemenin tedavi planının temel basamaklarından biri olduğunu söyledi. Bilgisayarlı tomografi veya PET/BT incelemelerinde büyümüş ya da metabolik aktivitesi artmış lenf bezlerinin değerlendirilmesinde de EBUS’un kullanılabildiğini belirten Akduman, yöntemin yalnızca akciğer kanseriyle sınırlı olmadığını; sarkoidoz, tüberküloz ve bazı enfeksiyon hastalıklarının yanı sıra lenfoma gibi lenf bezi hastalıklarının araştırılmasında da tercih edilebildiğini aktardı.
ALINAN ÖRNEKLER TEDAVİYE IŞIK TUTUYOR
EBUS ile alınan örneklerin yalnızca kanser tanısının doğrulanması için kullanılmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, bu materyallerin tümörün alt tipinin belirlenmesi ve tedaviye yön verebilecek ileri incelemelerin yapılması açısından da değer taşıdığını söyledi ve ekledi: “EBUS ile alınan örnekler; tümörün histolojik tipinin belirlenmesi, immünohistokimyasal incelemeler, PD-L1 gibi tedavi seçiminde önem taşıyan belirteçlerin değerlendirilmesi ve uygun hastalarda moleküler analizlerin yapılması için kullanılabiliyor. Bu nedenle EBUS, yalnızca biyopsi alınmasını sağlayan bir yöntem değil, kişiselleştirilmiş kanser tedavisinin tanısal sürecine de katkı sunan önemli bir araç” diye konuştu.
CERRAHİ KESİ OLMADAN ÖRNEK ALINABİLİYOR
EBUS’un önemli avantajlarından birinin minimal invaziv olması olduğunu belirten Akduman, yöntemin cerrahi kesi gerektirmeden göğüs içerisindeki lenf bezlerinden ve uygun lezyonlardan örnek alınmasını sağladığını söyledi. Gerçek zamanlı ultrason görüntülemesi sayesinde hedeflenen bölgenin görülerek örneklenebildiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, tanı ve evreleme sürecinin aynı işlem kapsamında yürütülebilmesinin de önemli bir avantaj olduğunu vurguladı. İşlemin başarısında doğru lenf bezinin seçilmesi, ultrason görüntülerinin doğru değerlendirilmesi, uygun örnekleme tekniğinin kullanılması ve alınan materyalin patolojik açıdan yeterliliğinin belirlenmesinin önemine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, göğüs hastalıkları ve patoloji ekipleri arasındaki koordinasyonun tanısal sürece katkı sağladığını belirtti.
EBUS GÜVENLİ BİR İŞLEM Mİ?
EBUS’un deneyimli ekipler tarafından uygun koşullarda gerçekleştirildiğinde genellikle güvenli ve minimal invaziv bir yöntem olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman her tıbbi işlemde olduğu gibi bazı risklerin söz konusu olabileceğini söyledi. İşlem sonrasında öksürük, boğazda geçici rahatsızlık veya hafif kanama görülebileceğini, daha ciddi komplikasyonların ise nadir olduğunu ifade etti.
İşlemin güvenliğinin hastanın genel sağlık durumu, kullanılan anestezi yöntemi, örnek alınacak bölge ve ekip deneyimi gibi faktörlerle ilişkili olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman, EBUS’un genellikle sedasyon veya uygun anestezi altında gerçekleştirildiğini belirtti. Bu nedenle hastaların önemli bir bölümünün işlem sırasında ağrı hissetmediğini veya işlemi sınırlı rahatsızlıkla geçirdiğini ekledi.
DOĞRU TANI, DOĞRU EVRELEME VE DOĞRU TEDAVİ
EBUS’un akciğer hastalıklarının, özellikle de akciğer kanserinin tanı ve evreleme sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Seha Akduman görüntüleme sonuçlarının gerektiğinde doku örneklemesiyle desteklenmesinin tedavi kararları açısından kritik olduğunu belirtti. “Amacımız, hastaya mümkün olduğunca doğru tanıyı, doğru evrelemeyi ve en uygun tedavi planını en az invaziv yöntemle sağlayabilmek. EBUS, bu sürecin özellikle tanı ve evreleme aşamalarında önemli katkı sunan modern bronkoskopik yöntemlerden biri” dedi.